Düz tabanlık nedir?

Ayağın anatomik yapısı özel bir görev olan  yatay yaylanma hareketini yapabilmesini sağlar.  Ayağın iç yanında bulunan kavis olarak adlandırılan bu yapı yatay yaylanmanın  sağlanmasında en önemli  yapılardan birisidir. Bu yapıyı desteklemekte olan çeşitli kaslar mevcuttur. Ancak aralarında en önemlisi  tibialis posterior  kası ve tendonudur. Bu kasın çeşitli  sebeplerden dolayı çalışmaması sonucunda düz tabanlık olarak bilinen tablo oluşur. Latincede düz tabanlık pes planus olarak adlandırılır. Bu soruna sahip kişiler halk arasında düz taban denilir.

Düz  tabanlığın oluşma sebepleri nelerdir?

Ailevi olarak bu kasın çalışmaması, romatizmal hastalıklarda bu kasın yırtılması, diyabet hastalarında bu kasın niteliğinin bozulması,  sürekli olarak düz ayakkabı  kullanılması ve fazla kilonun bu  kası görev dışı bırakması en sık bilinen sebepler arasında yer almaktadır.

Düz  tabanlık belirtileri nelerdir?

Gerek çocuklarda gerekse erişkinlerde hastalığın gelişimi ile beraber ayakta iç kavisin çökmesi, yürüme mesafesinin azalması, erken yorulma, bacak ve diz ağrısı , spor esnasında zorlanma tipik belirtiler olarak ortaya  çıkar.

Hastalarda sık rastlanan sorunlardan birisi de ayakta normal yaylanma bozulunca, yaylanmaya  katkı sağlamak amacıyla  içe basmanın gelişmesidir. Burada tipik olarak ayak orta bölümü  içe yatarken topuk dışa doğru bir yatma hareketi yapar.  Buna bağlı olarak özellikle diz ve bel ağrılarının tetiklenmesi, ayak ön bölümünde parmak deformitelerinin oluşmaya başlanması izlenir.

Çocuklarda ve erişkinlerde düz taban tedavisinde  ilk seçenek şikayetlerin bir tabanlık ile kontrol altına alınmasıdır. Unutulmaması gereken nokta tabanlıklar  düz tabanlık tedavisinde gözlük gibi çalışmakta olduğudur. Tabanlık kullanıldığı sürece ayak sanki kavisli bir yapısı varmış gibi davranır buna bağlı olarak şikayetlerin ortadan  kalktığı izlenir. Ancak gelişmiş olan deformitenin düzelmeyeceği bilinmelidir. Hastaların tabanlık tercihlerini yaparken kişiye özel olarak hazırlananları tercih etmeleri önerilmektedir.

Düz Taban Ameliyatı

Tabanlık kullanımına rağmen şekilsel  bozukluğun  ilerlemesi yada şikayetlerin artması durumunda cerrahi olarak yapının düzeltilmesi yapılabilir. Hastanın yaşı ,kilosu, hastalığın evresi ve eşlik eden başka bir sağlık sorunun  olup  olmamasına bağlı olarak yapılacak  ameliyata karar verilir. Yapılacak cerrahi tedavinin sekline sonrasında alçı süresi fizik tedavi planlaması ve özel  ayakkabı kullanımı ihtiyacı ve süresi belirlenir. Genellikle cerrahi sonrasında 6 aylık bir iyileşme süreci olacaktır.

Çocuklarda düz tabanlık

Çocuklarda düz tabanlık gözlemlendiğinde   izlenen bir tabloyu bu noktada çok dikkatli bir şekilde ayırmak gerekir. Esnek düz tabanlık olarak adlandırılan bu tabloda çocukta ayak  havada iken gayet iyi bir kavis izlenirken  yere  basma ile kavis in kaybolarak  içe basma ve düz tabanlıgin izlenmesi son derece tipiktir.  Bu tabloda çok büyük bir çoğunlukla cerrahi tedavi gerekli olmayacak kullanılan tabanlıklar ile şikayetlerin  ortadan kalktığı izlenecektir. Bu tablonun  ilerleyici bir tablo olmaması önemli bir ayrıntıdır.

Çocuklarda erken dönemde görülen diğer bir tablo ise geçici düz tabanlık görünümüdür ki, bu tablo kasın gelişiminin yavaş olması sonucu oluşur. Bu tür Düz Tabanlık hastalarında en önemli ayrıcı tanı çocuklarda yaş ile beraber düz tabanlık ve içe basmanın düzelmesidir. Bu tabloda tabanlık kullanımı, sadece ağrı ve koşma sorunu olan hastalarda tablo düzenlene kadar olmaktadır.