Topuk Dikeni Nedir?

Topuk Dikeni rahatsızlığı, isminden dolayı  daha çok bir kemik problemi olarak düşünülmektedir. Aslında topuk ağrısı ayak cerrahisinde rastlanan en sık ayak rahatsızlıklardan biridir. Eski ortopedistlerin bu problemi  olan hastalarda  röntgenlerde topuk kemiğinde bir çıkıntı oluştuğunu görüp bu hastalığa topuk dikeni adını vermişlerdir. Ancak bugün biliyoruz ki bu topukta görünen bu çıkıntı sadece topuk dikeni hastalığın bir sonucu olup ağrının oluşmasında bir önemi yoktur. Yine bugün biliyoruz ki bu topuk dikeninin oluşma nedenin tamamı ile ayağın altında ki bir kasın çalışması ile ilgili problemlerden  dolayı gelişmektedir.

Topuk Dikeni Nasıl oluşur?

Ayak taban yapısında mevcut olan plantar fasia adı verilen bir kas yürüme esnasında ciddi bir yaylanma göstermek zorundadır. Bu kasın yaylanması sayesinde yükün yere verilmesi sağlanır. Topuk ağrısı probleminde ayak tabanında bulunan plantar fasia olarak adlandırılan kas yeteri kadar esneklik göstermediği için ağrı oluşur. Bu kas çeşitli sebeplerden dolayı kısalması ile topuğun yapıştığı yeri çekmeye başlar . Bu bölgede bir kanama oluşmasına ve ağrıya yol açar.  Zamanla yapıştığı yerde kalınlaşma oluşur. Buda röntgenlerde görülen diken olarak adlandırılan görüntüye yol açar.

Topuk ağrısı düz tabanlarda, yüksek kavisli ayaklarda, kilo problemi olanlarda, topuklu ayakkabı yada babet tarzı düz ayakkabı kullananlarda, diabetiklerde, çeşitli romatizmal hastalıklarda, bir grup ilacin (cipro ) yan etkisi olarak kasın kısalması ile ortaya çıkabilmektedir.

Topuk Dikeni Belirtileri

Hastalarda çok tipik olarak sabah yataktan kalkma sonrası ilk birkaç adımda topuk ağrısı ile karşılaşıyor ve bu ağrı kendiliğinden yürüme ile geçiyorsa tanı tipik olarak  Topuk Dikeni (Plantar Fasiitistir). Gün içinde bir yerde uzun süre oturup ilk kalkmada oluşan ağrı, ve gün sonu ağrıları çok tipik ve tanı koydurucudur.  Hastalar çok uzun süre yürüdüklerinde veya ayakta kaldıklarında topuk ağrısı gelişimi görülmesi tipiktir.

Plantar Fasiitistir hastalığının tanısında ağrının şekli tanı koydurucudur. Ancak hastanın fiziki muayene sonrasında ayırıcı tanı için kişinin basarak ayak röntgenleri ve ek olarak gerekirse MRI veya kan tetkikleri istenebilir.

Topuk Dikeni Tedavisi

Topuk Dikeni

Topuk Dikeni hastalarında, tedavide ilk planda tutulacak olan işlem, ayak tabanında çalışma yapısı bozulmuş olan kasa yönelik olarak aşil germe egzersizlerine başlanmasıdır. Buradaki amaç plantar fasianın uzatılmasıdır. Takibinde, Topuk Dikeni hastalarının çok büyük bölümünde eşlik eden bir basma kusuru olduğu için yürüme analizleri yapılarak varsa mevcut olan yürüme bozukluğu ortaya konulur ve bu probleme yönelik olarak yapılan kişiye özel tabanlıklar ile hastanın yürümesi ile ilgili tüm sorunlar giderilmiş olur. Ayrıca Topuk Dikeni hastalarında ayak yapısına uygun olarak hangi ayakkabıları kullanmaları gerektiğine dair bilgi verilerek, hastanın tedavi süresince tabanlıklar ile birlikte ideal ayakkabıyı kullanmaları sağlanır. Ağızdan kullanılan antienflamatuar ve yüzeyel  antienflamatuar lardan destek alınır. Günde 3-4 ke buz uygulaması önerilir. 6 haftanın sonunda hastaların  yüzde 85 ı rahatlamış olacaktır.Topuk Dikeni hastalarının %85’inde bu tedavi yeterli olacak ve 6 hafta içerisinde şikayetler ortadan kalkacaktır.

Bu tedaviden  fayda görmeyen  topuk dikeni hastalarında ikinci aşamada kas egzersizlerine, fizik tedavi programlarına ve gece ateli olarak adlandırılan ayağın gece belli bir pozisyonda durmasını sağlayan bir cihaz kulanılmaya başlanır. Hastaların yarısında bu tedavi başarı sağlar.

Üçüncü  aşamada  hastalarda yapılan enjeksiyonlar devreye girer. Hastalarda doktorun tercihine kortizon yada prp enjeksionları denenebilir. Ancak burada çok önemli nokta hangi ek tedavi tercih edilirse edilsin,  hastaların egzersiz yapmaya ve tabanlık kullanımına devam etmeleri gerektiğidir.

Topuk Dikeni Ameliyatı

Yapılan kişiye özel tabanlıklar, fizik tedavi, gece ateli, kortizon yada prp enjeksionları gibi tedavilere yanıt alınamadığında, hastalarda kasın kısalması ile beraber çok yakınından geçmekte olan sinirin de sıkıştığı düşünülerek cerrahi tedavi planlanır.  Hastalarda yapılan ameliyat ile hem sinirin hemde kısalması olan kasın gevsetilmesi sağlanır. Kapalı yada açık yöntemle yapılan bu ameliyatlarda ameliyat sonrası  hastaların 15 gün istirahati ve 6 hafta ameliyat sonrası ayakkabısı kullanımı gerekli olup toplam iyileşme süresi 3 aydır.

Ayrıca Topuk Dikeni hastalarının ameliyatın ardından yapılan işleme göre değişkenlik gösterecek olan bir fizik tedavi yaptırması gerekecektir.